Thứ 2, Ngày 10/7/2016

Lịch sử Đồng Nai

Cập nhật 04/12/2012 10:54
Xem với cỡ chữ

Những di tích, di vật thuộc giai đoạn từ thế kỷ I đến thế kỷ XV sau Công nguyên qua phát hiện khảo cổ học ở Đồng Nai – Phần III

    

Vùng thượng lưu sông Đồng Nai (gồm huyện Định Quán và Tân phú)​
   
     Di tích Nam Cát Tiên: thuộc xã Nam Cát Tiên, huyện Tân Phú. Đây là một xã có địa giới gần như bao quát cả một thung lũng rộng lớn ở vùng cao tỉnh Đồng Nai. Di tích thuộc loại hình kiến trúc gạch được cấu trúc gồm 3 phần: Phần âm là một nền móng gạch hình vuông cạnh 6,50 m; sâu 1,50 m, giữa có ô hình vuông, được nện chặt bằng cát, đá cuội xen kẽ nhau làm thành ba lớp, lớp trên cùng bằng đất sét dẻo chèn với đá cuội dày 0,60 m. Phần dương trên mặt các lớp đá là kiến trúc gạch hình vuông cạnh 5,00 m, cao khoảng 2,50 m bị đổ về phía Nam, gạch xếp chồng lên nhau hơn 30 lớp. Phía ngoài nền gạch được đắp bằng đất sét trộn với gạch vụn. Phần kiến trúc phụ nằm về phía Đông cách di tích khoảng 1,20 m. Một nền đá cuội được xếp chèn khít nhau có diện tích 5,00 m x 4,00 m. Di vật trong di tích:

 
     Nhóm hiện vật bằng đá phiến mịn gồm: Hai tấm đan và mi cửa có dạng hình chữ nhật với kích thước theo thứ tự là (dài 1,30 m; rộng 0,30 m; dày 0,15 m); (dài 1,35 m; rộng 0,55 m; dày 0,20 m). Chúng được đục thẳng góc và mài phẳng. Riêng tấm mi cửa ở góc cạnh dài có lỗ đục tròn và rãnh khuyết. Đây là những bộ phận cấu thành hệ thống cửa của di tích. Bệ thờ có dạng hình khối trụ vuông trên hẹp dưới rộng, cao 0,42 m.

     Nhóm hiện vật gạch chiếm số lượng nhiều, chủ yếu dùng trong xây dựng. Đặc biệt có nhiều loại gạch kiểu cách, trang trí hoa văn, gạch có dạng như: gạch vát xéo một đầu, gạch có đầu gọt tròn hay ngàm rãnh, gạch chạm nổi hoa văn hình lá cây cách điệu.
 
    Di tích Đạ Lắk: trong khu vực Vườn quốc gia Cát Tiên, huyện Tân Phú. Di tích được xây dựng trên mặt nền đá của một đỉnh đồi nhỏ nằm sát bờ hữu sông Đồng Nai khoảng 10 m. Kiến trúc được kết cấu gồm 2 phần: Phần âm dựa vào thế đá tự nhiên của đồi đục thành huyệt thờ hình vuông cạnh 2,35 m; sâu 2,00 m. Giữa huyệt xây một hộc vuông cạnh 1,00 m bằng gạch, bên trong nện chặt cát, bột đá phiến, xung quanh xếp những khối đá basalte xốp hình tròn. Phần dương đã bị đổ sập, đào phá nhưng có thể hình dung được một kiến trúc gạch hình vuông cạnh khoảng 4,50 m được xây quanh huyệt thờ và cao khoảng 3,00 m. Trên nền đá phiến bao quanh di tích có nhiều lỗ tròn song song thẳng hàng nhau, có thể lỗ chân cột để làm công trình phụ hoặc mái che cho kiến trúc. Di vật trong di tích:
 
    - Linga - Yoni: làm bằng sa thạch kết cấu hạt mịn; Yoni là một khối hình vuông xung quanh tạo gờ cao thành đường rãnh chảy nước ra máng tại 1 cạnh ở giữa đục lỗ hình bầu dục dùng để cắm Linga. Linga có hình trụ tròn trên lớn dưới nhỏ. Bộ Yoni - Linga là loại vật thiêng dạng sinh thực khí thường phổ biến trong đạo Hindu. Niên đại khoảng thế kỷ VII - VIII sau Công nguyên.
 
    - Bàn nghiền: bằng sa thạch mịn, mặt nghiền phẳng hình chữ nhật gắn liền với chân đế. Có thể đây là phác vật dùng thờ trong di tích hơn là để sử dụng.
 
    - Hai mi cửa: bằng đá phiến đen, hình chữ nhật. Hai đầu đục hai lỗ tròn và chạy theo cạnh dài đục thấp hơn tạo gờ cửa. Một tấm có hai đường rãnh chạy dọc cạnh ngắn cách tấm để trên, một tấm để dưới.
 
    - Hai vòng vàng: được cuộn thành hình tròn từ sợi dây vàng, đường kính vòng 11,00 cm, đường kính dây 0,1 cm. Đây có thể là đồ trang sức được chôn trong huyệt thờ.
 
    Kiến trúc của di tích Đạ Lắk có cấu tạo gần giống với kiến trúc Nam Cát Tiên. Về cơ bản, những dấu tích của hai kiến trúc này mang đặc trưng của một kiến trúc hỗn hợp gạch, đá; dạng một đền tháp thuộc loại hình di chỉ khá phổ biến trong thời kỳ hậu Óc Eo vào khoảng thế kỷ VII - VIII sau Công nguyên. Di vật Linga - Yoni tìm thấy tại di tích là chứng tích cho biết phần đền này thờ thần Siva. Những vật thiêng bằng kim loại vàng được chôn trong huyệt di tích là nghi thức khá phổ biến trong các công trình kiến trúc theo truyền thống Hindu giáo ở đồng bằng Nam bộ.
 

    Ngoài các địa điểm trên, tại vùng rừng Cát Tiên, đoạn từ trạm kiểm lâm Đà Rong đến Đắc Lua (đối diện khu di tích Cát Tiên - Lâm Đồng) cách bờ sông Đồng Nai khoảng 1 km phát hiện nền gạch bằng phẳng. Vùng chân núi Ba Chồng huyện Định Quán cách 1 km về phía Tây, trên mặt gò nổi có nhiều dấu vết kiến trúc gạch.

 

 Nguồn: Địa chí Đồng Nai, NXB Tổng hợp Đồng Nai, 2001

Một cửa điện tử

10/07/2016 Tỉnh đã giải quyết
95.2%
Hồ sơ đúng hạn

Văn bản qua mạng

Đến ngày 10/07/2016 Tỉnh đã trao đổi
869.368
Văn bản qua mạng

Tổng đài 1022

Đến ngày
10/07/2016
99,52%
Đã xử lý

atlas tỉnh đồng nai

Thư viện hình ảnh

Văn miếu Trấn Biên về đêm
Đá ba chồng Định Quán
Cầu Ghềnh
Văn miếu Trấn Biên
Khu Du lich Buu Long
UBND tỉnh Đồng Nai

Số lượt truy cập

cổng thông tin điện tử tỉnh đồng nai

Cơ quan chủ quản: Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai
Chịu trách nhiệm chính: Ông Lê Hoàng Ngọc - Giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông
Địa chỉ: Khu Chung cư B1, đường Nguyễn Ái Quốc, phường Quang Vinh, Tp.Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai
Điện thoại: (0251).3827555; Fax: (0251).3827569; Email: dona-ict@dongnai.gov.vn
Ghi rõ nguồn 'Cổng Thông tin điện tử Tỉnh Đồng Nai' hoặc 'www.dongnai.gov.vn' khi bạn phát hành lại thông tin từ Website này.