Hoạt động Khoa học và Công nghệ của thành phố Biên Hòa

Vì thế, việc tập trung nâng cao trình độ KH&CN trong các ngành, các cấp, các lĩnh vực, nhất là những ngành, lĩnh vực trọng yếu là việc làm quan trọng. Hiện hoạt động KH&CN trên địa bàn thành phố đã phát triển trên các lĩnh vực đầu tư, nghiên cứu và ứng dụng phục vụ sản xuất và đời sống, quản lý hành chính... Với quan điểm gắn chặt hoạt động khoa học với đời sống-xã hội, thành phố đã thực hiện nhiều đề tài nghiên cứu khoa học trên nhiều lĩnh vực. Trong đó, các đề tài thuộc lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn luôn hướng vào mục tiêu phục vụ cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng nhằm chuẩn bị những luận cứ khoa học cho các quyết định của thành phố để phát huy và phát triển nguồn lực con người trong sự nghiệp đổi mới, bảo tồn và phát triển những giá trị văn hóa, những truyền thống cách mạng của thành phố Biên Hòa. Các đề tài thuộc lĩnh vực khoa học tự nhiên và công nghệ tập trung vào nghiên cứu phục vụ sản xuất công nghiệp, dịch vụ và nhất là sản xuất nông nghiệp hiện nay đã làm ảnh hưởng đến môi trường sống quá nhiều như phân hóa học, sản xuất theo tập quán dùng phân tươi để bón cây trồng, vừa gây ô nhiễm môi trường vừa dễ gây dịch bệnh.  

* Nghiên cứu, ứng dụng hiệu quả các đề tài

Từ yêu cầu các đề tài, dự án phải xuất phát từ thực tế và tạo ra hiệu quả phục vụ trực tiếp phát triển kinh tế - xã hội và giải quyết các vấn đề cấp bách của thành phố. Trong giai đoạn từ năm 2004 đến năm 2006 thành phố đã thực hiện thành công một số đề tài, dự án : "Qui hoạch làng cá bè trên sông Đồng Nai phù hợp với cảnh quan sinh thái thành phố Biên Hòa đến năm 2010 (có tầm nhìn đến 2020)". Dự án đã đưa ra các giải pháp khả thi, đảm bảo các qui định của nhà nước nhằm bảo vệ sinh thái nguồn nước Sông Đồng Nai ; Dự án: “Quy hoạch, chuyển đổi cơ cấu cây trồng vùng nông nghiệp thành phố Biên Hòa" ; Phối hợp với Trung tâm Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ thuộc Sở KH&CN thực hiện dự án “Xây dựng mô hình khai thác thông tin trên internet và trao đổi thông tin qua mạng không dây cho thành phố” nhằm thực hiện đề án tin học hoá quản lý hành chính nhà nước của tỉnh Đồng Nai ; Phối hợp với Trường Đại học Bách khoa thành phố Hồ Chí Minh và Sở KH&CN thực hiện đề tài cấp Bộ “Xây dựng Hệ thống thông tin Địa lý (GIS) phục vụ công tác quản lý đô thị thành phố Biên Hòa” ; Phối hợp với Trường Đại học Bách khoa thành phố Hồ Chí Minh thực hiện dự án “Xây dựng công cụ phần mềm hỗ trợ công tác quản lý Nhà nước và đất đai trên địa bàn thành phố Biên Hòa” ; Phối hợp với Trung tâm Công nghệ môi trường ENTEC thực hiện dự án “Đánh giá hiện trạng môi trường thành phố Biên Hòa 2006 và xây dựng chương trình họat động bảo vệ môi trường đến năm 2010, định hướng đến năm 2020”.

Bên cạnh đó, thành phố đã tiếp nhận các đề tài, dự án do tỉnh chuyển giao ứng dụng triển khai trên địa bàn như: Đề tài: “Nghiên cứu sản xuất rau an toàn tại thành phố Biên hòa, tỉnh Đồng Nai” được Sở KH&CN bàn giao năm 2001, Phòng Kinh tế Biên Hòa tiếp nhận và triển khai thực hiện. Đến nay, kết quả của dự án đã nhân rộng được 44ha/9 phường xã của thành phố Biên Hòa. Đề tài đã tạo sự chuyển biến về nhận thức cho người trồng rau ý thức về tầm quan trọng của việc sản xuất rau an toàn cũng như thấy được những nhược điểm trong cách canh tác rau truyền thống. Hơn nữa, việc sản xuất rau theo quy trình sản xuất an toàn tạo được thương hiệu rau an toàn của thành phố Biên Hòa và đảm bảo vệ sinh môi trường và sức khỏe cho người tiêu dùng. Đề tài “Điều chỉnh sửa đổi và đặt mới tên đường thành phố Biên Hòa” sau khi lấy ý kiến rộng rãi trong nhân dân đã triển khai và lắp đặt bảng tên đường trên các tuyến đường của thành phố. Dự án: “Nghiên cứu điều tra bổ sung, biên hội loạt bản đồ địa chất thủy văn tỉnh Đồng Nai tỉ lệ 1/50.000 và quy họach khai thác, bảo vệ bền vững tài nguyên nước dưới đất” do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đồng Nai thực hiện.

* Đưa tiến bộ KH&CN vào sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và quản lý

Trong thời gian qua, thành phố có khá nhiều đề tài được áp dụng rộng rãi và đạt hiệu quả trong quá trình sản xuất, kinh doanh, bảo vệ môi trường, quản lý và chỉnh trang, qui hoạch đô thị... Lĩnh vực sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp trong cơ chế thị trường đã thúc đẩy nhiều doanh nghiệp đầu tư ứng dụng công nghệ mới vào sản xuất nhằm nâng cao chất lượng và hạ giá thành sản phẩm, tạo ra nhiều mẫu mã hàng hóa đa dạng hợp với thị hiếu người tiêu dùng. Các cơ sở, doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp nhà nước đã cố gắng đầu tư công nghệ mới, phát huy sáng kiến cải tiến kỹ thuật trên cơ sở những thiết bị sẵn có, cải tiến chế tạo những chi tiết, bộ phận thay thế cho phụ tùng nhập ngoại để giải quyết kịp thời sản xuất, không bị ngưng trệ và giảm chi phí. Mục tiêu đổi mới công nghệ được ưu tiên tập trung vào các ngành chủ lực, có thế mạnh của thành phố như sản xuất vật liệu xây dựng; sản xuất gốm mỹ nghệ, mây tre đan lát, hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu và sản xuất hàng phụ trợ v.v.

Việc khai thác và chế biến đá xây dựng đã được đầu tư đổi mới máy móc thiết bị và công nghệ nổ mìn mới trong khai thác đá để giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Trang bị đồng bộ các loại máy móc thiết bị và cơ giới hoá tối đa để giảm thiểu công đoạn sản xuất thủ công, nâng cao năng xuất lao động và năng lực khai thác. Như Công ty Xây dựng và sản xuất Vật liệu xây dựng Biên Hòa đã cải tiến công nghệ từ đó tăng hiệu quả khai thác từ 6 đến 13%.  Đối với sản xuất gạch ngói, các cơ sở đã đầu tư mới các dây chuyền máy móc thiết bị và công nghệ lò nung tuynen sử dụng dầu FO hiện đại liên hoàn trong nước đã chế tạo được hoặc nhập của Hàn Quốc, Trung Quốc làm tăng công suất từ 15 -20 triệu viên/năm, đã góp phần nâng cao năng lực sản xuất gạch ngói lên 250 - 300 triệu viên/năm…

 Đối với lĩnh vực trồng trọt đã thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với thị trường và xác định công tác giống là khâu quan trọng, mang tính quyết định để thúc đẩy năng suất, chất lượng nên thường xuyên kết hợp với Trung tâm Khuyến nông, Trạm Bảo vệ thực vật để tuyển chọn đưa vào sản xuất các loại giống có năng suất cao, chất lượng tốt, có khả năng chống dịch bệnh, có giá trị kinh tế cao như tăng nhanh diện tích trồng lúa đặc sản, cây công nghiệp thực phẩm, cây ăn trái. Ngoài ra để phù hợp với nền nông nghiệp đô thị thành phố đã tổ chức cho các hộ nông dân tham quan học tập nhiều mô hình như trồng nấm, trồng lan, trồng rau mầm....tổ chức nhiều điểm trình diễn kỹ thuật, mô hình khảo nghiệm và các lớp tập huấn chăn nuôi như cá, lươn, cá bống tượng; ếch, baba  và cá lóc. Bên cạnh đó, thành phố cũng thường xuyên tổ chức tập huấn và thực hành phương pháp quản lý dịch hại tổng hợp IPM (diệt trừ dịch hại ốc bươu vàng, diệt chuột, diệt cào cào v.v...); biện pháp sử dụng nông dược và phân bón theo phương pháp bốn đúng, nhằm bảo vệ môi trường và giảm chi phí đầu tư.  Trong lĩnh vực y tế, ngoài một số trang thiết bị đã đầu tư trước đây như  máy chiếu X - Quang, máy siêu âm,... Trong những năm gần đây đã đầu tư thêm nhiều phương tiện, thiết bị mới phục vụ xét nghiệm sinh hóa, khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe cho nhân dân; phòng chống dịch bệnh trên địa bàn; trên 80% phường xã đã có bác sĩ được tăng cường về tuyến y tế cơ sở. Một số trạm xá được sửa sang, xây mới, nâng cấp phục vụ nhân dân tại địa phương. 

Trong lĩnh vực ứng dụng công nghệ thông tin, máy vi tính, máy photocoppy, máy chiếu đã được trang bị ở hầu hết các cơ quan, phường xã, doanh nghiệp. Vi tính văn phòng được ứng dụng rộng rãi trong các cơ quan quản lý nhà nước. Các đơn vị nối mạng liên thông để phục vụ cho công tác quản lý sản xuất và quản lý chuyên ngành. Nhiều trường trung học cơ sở,  trường tiểu học, mẫu giáo công lập và bán công, mầm non, nhà trẻ được trang bị hệ thống máy vi tính phục vụ cho công tác và nhiều trường trung học phổ thông đã trang bị phòng vi tính để phục vụ giảng dạy và học tập của học sinh.

Qua 4 năm phát động hội thi lãnh đạo phường xã giỏi ứng dụng công nghệ thông tin đã vận động các phường, xã tham gia Hội thi chủ tịch xã giỏi ứng dụng công nghệ thông tin với gần 50 người tham gia đạt được 7 giải nhất 10 giải nhì và 7 giải ba. Qua hội thi đã đẩy mạnh phong trào đưa ứng dụng công nghệ thông tin vào trong công tác quản lý hành chính Nhà nước và tiếp tục vận động CBCC các phường/xã trên địa bàn thành phố tích cực tham gia học tập, nghiên cứu việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý hành chính Nhà nước.

Trên lĩnh vực đo lường chất lượng, đã phối hợp Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường chất lượng Đồng Nai quản lý, theo dõi tình hình hoạt động của các trạm cân đối chứng trên địa bàn thành phố Biên Hòa. Đồng thời, khảo sát nhu cầu của các chợ trên địa bàn thành phố phục vụ cho nhu cầu cân đối chứng của người tiêu dùng. Ngòai ra, hàng năm thực hiện quyết định của Chủ tịch UBND thành phố Biên Hòa về việc thành lập đoàn kiểm tra đo lường chất lượng. Đoàn kiểm tra thiết bị cân của tất cả các hộ tiểu thương các chợ trên địa bàn thành phố Biên Hòa. Bên cạnh đó, đoàn cũng tiến hành kiểm tra trọng lượng tịnh các mặt hàng đóng gói sẵn và nhãn hàng hoá lưu thông trên thị trường. Song song công tác kiểm tra còn phối hợp với Chi cục tiêu chuẩn đo lường, Chất lượng kiểm tra theo các chuyên đề như kiểm tra dây điện bọc PVC, kiểm tra khí hóa lỏng; kiểm tra hóa mỹ phẩm…; phối hợp với phòng Y tế kiểm tra về vệ sinh an tòan thực phẩm.

* Hưởng ứng mạnh mẽ những phong trào, hội thi

Hàng năm thành phố đều phối hợp với Sở KH&CN tỉnh phát động Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật tỉnh Đồng Nai và Chương trình 6 “Phát huy sáng kiến, sáng tạo trong lao động và học tập” - chương trình toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa hàng năm, đến các tổ chức, cá nhân trên địa bàn thành phố Biên Hòa. Kết quả mỗi năm đều có hơn 100 giải pháp dự thi và đã đạt được những thành tích cao. Chương trình bảo hộ tài sản trí tuệ cho doanh nghiệp đã được triển khai đến 26 phường xã và doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Biên Hòa. Qua đó phối hợp với Sở KH&CN đăng ký tham gia chương trình bảo hộ tài sản trí tuệ cho các doanh nghiệp. Đến nay, thành phố đã hỗ trợ cho Hợp tác xã rau an tòan Trảng Dài trong việc xây dựng thương hiệu của Hợp tác xã và đã được cấp giấy chứng nhận thương hiệu. Sau khi tiếp nhận Dự án: “Xây dựng mô hình cung cấp thông tin KH&CN phục vụ phát triển kinh tế - xã hội vùng nông thôn trên địa bàn các huyện thuộc tỉnh Đồng Nai” do Sở KH&CN triển khai tại xã Hiệp Hòa, địa phương đã tổ chức hoạt động, phục vụ khá tốt cho người dân. Cho đến nay đã có khá nhiều thông tin khoa học kỹ thuật được người dân tìm kiếm và ứng dụng vào thực tiễn.

Để hoạt động khoa học công nghệ ngày càng thúc đẩy sự phát triển của kinh tế xã hội, hàng năm thành phố Biên Hòa đều quan tâm đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực khoa học công nghệ và công nghệ thông tin cho các Phòng chuyên môn và các phường xã như: đã tiến hành đào tạo hơn 15 đợt về ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác và sử dụng mạng Internet cho cán bộ phòng ban và phường xã; 03 lớp đào tạo kỹ năng GIS cho cán bộ; đào tạo 4 kiểm định viên cân thông dụng; 5 cán bộ về Quản lý Nhà nước về khoa học công nghệ cấp huyện.  

Tuấn Anh